იტალიაში რეკორდული სიცხეა – 25 ქალაქში „წითელი განგაში“ გამოცხადდა, ევროპაში ხანძრების ზარალმა უკვე €3 მილიარდს გადააჭარბა

იტალია კვლავ აფრიკული ანტიციკლონის გავლენის ქვეშ რჩება. ქვეყნის ჯანდაცვის სამინისტრომ ორშაბათს მონიტორინგის ქვეშ მყოფი 27 დიდი ქალაქიდან 25-ში საფრთხის უმაღლესი – წითელი დონე გამოაცხადა სიცხის ტალღების გამო. ჰაერის ტემპერატურა ზოგიერთ რეგიონში 40°C-მდე აღწევს, ხოლო სინოპტიკოსთა პროგნოზით, წვიმა და ტემპერატურის კლება მხოლოდ 8-9 აგვისტოს შემდეგ არის მოსალოდნელი.

იტალიის 25 ქალაქში ჯანმრთელობისთვის უმაღლესი საფრთხეა გამოცხადებული

იტალიის ჯანდაცვის სამინისტრო მოსახლეობას აფრთხილებს, რომ საფრთხის მესამე – წითელი დონე მხოლოდ ხანდაზმულებისა და ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანებისთვის აღარ წარმოადგენს რისკს. უწყების განმარტებით, ექსტრემალურმა სიცხემ შესაძლოა სრულიად ჯანმრთელ და ახალგაზრდა ადამიანებზეც მოახდინოს გავლენა.

„წითელი“ გაფრთხილება თითქმის მთელ ქვეყანაში მოქმედებს. გამონაკლისია მხოლოდ მესინა და რეჯო-დი-კალაბრია, სადაც საფრთხის დონე შედარებით დაბალია.

საფრთხის წითელი დონეა გამოცხადებული ქალაქებში: ანკონა (Ancona), ბარი (Bari), ბოლონია (Bologna), ბოლცანო (Bolzano), ბრეშია (Brescia), კალიარი (Cagliari), კამპობასო (Campobasso), კატანია (Catania), ჩივიტავეკია (Civitavecchia), ფლორენცია (Firenze), ფროზინონე (Frosinone), გენუა (Genova), ლატინა (Latina), მილანი (Milano), ნეაპოლი (Napoli), პალერმო (Palermo), პერუჯა (Perugia), პესკარა (Pescara), რიეტი (Rieti), რომი (Roma), ტურინი (Torino), ტრიესტი (Trieste), ვენეცია (Venezia), ვერონა (Verona), ვიტერბო (Viterbo).

ამასთან, სამოქალაქო დაცვის სამსახურმა აბრუცოს, უმბრიისა და სიცილიის ზოგიერთ რაიონში ძლიერი ჭექა-ქუხილის საფრთხის გამო ყვითელი გაფრთხილებაც გამოაცხადა, თუმცა ეს მხოლოდ ლოკალურ მოვლენებს ეხება და საერთო ამინდს ვერ შეცვლის.

აფრიკული ანტიციკლონი კვლავ დომინირებს

მეტეოროლოგების ცნობით, ხმელთაშუა ზღვის დიდ ნაწილზე ძლიერი სუბტროპიკული ანტიციკლონი შენარჩუნდება, რაც ატლანტიკიდან გრილი ჰაერის შემოჭრას ბლოკავს.

ამის გამო, უახლოეს დღეებში ცენტრალური იტალიისა და პადანის ველის დიდ ნაწილში ტემპერატურა 38–39°C იქნება; ზოგიერთ რაიონში კი 40°C-მდეც აიწევს;

ყველაზე რთული ვითარება მოსალოდნელია ემილია-რომანიაში, ვენეტოს სამხრეთში, ლომბარდიის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, უმბრიაში, ტოსკანისა და ლაციოს შიდა რაიონებში.

რატომ არის სიცხე კიდევ უფრო მძიმე

სპეციალისტების განმარტებით, მთავარი პრობლემა მხოლოდ მაღალი ტემპერატურა არ არის.

იტალიის ირგვლივ ზღვის წყლის ტემპერატურა ბევრ ადგილას 28°C-ს აჭარბებს, რაც ჰაერის ტენიანობას მნიშვნელოვნად ზრდის.

ამის შედეგად სიცხის შეგრძნება რეალურ ტემპერატურაზე გაცილებით მაღალია; ღამეები ე. წ. ტროპიკულ ღამეებად იქცა, როდესაც ტემპერატურა 25°C-ზე დაბლა თითქმის აღარ ეცემა; ქალაქებში შენობები ვერ ასწრებს გაგრილებას, რაც დისკომფორტს კიდევ უფრო აძლიერებს.

ჯანდაცვის სამინისტრო მოსახლეობას ურჩევს, დღის ყველაზე ცხელ საათებში გარეთ გასვლა შეძლებისდაგვარად შეზღუდოს, ხშირად მიიღოს წყალი და განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციოს ბავშვებს, ხანდაზმულებსა და ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანებს.

უახლოეს დღეებში ალპებში, პრეალპებსა და აპენინების ზოგიერთ მონაკვეთზე მოსალოდნელია ლოკალური ძლიერი წვიმა და ჭექა-ქუხილი, თუმცა სინოპტიკოსები განმარტავენ, რომ ეს მოვლენები ხანმოკლე იქნება და მხოლოდ მთიან რაიონებშია მოსალოდნელი. ქალაქებსა და დაბლობებზე ძლიერი სიცხე კვლავ შენარჩუნდება.

როდის დასრულდება სიცხე?

ევროპული მეტეოროლოგიური სამსახურების ბოლო გათვლებით, აფრიკული ანტიციკლონი შესაძლოა 8-9 აგვისტოდან შესუსტდეს.

თუ პროგნოზი გამართლდება, ჩრდილოეთ იტალიაში ატლანტიკიდან შედარებით გრილი და არასტაბილური ჰაერის მასები შეაღწევს, რასაც ჭექა-ქუხილი და ტემპერატურის შემცირება მოჰყვება.

თუმცა მეტეოროლოგები აღნიშნავენ, რომ ეს ჯერ მხოლოდ წინასწარი ტენდენციაა და მომდევნო დღეებში შესაძლოა შეიცვალოს.

ევროპაში წელს ხანძრებისგან გამოწვეული ზარალი უკვე 3,1 მლრდ ევროს აღემატება

რეკორდული სიცხის ფონზე ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში, მათ შორის, საბერძნეთში, ტყის ხანძრები გრძელდება.

Financial Times-ის ანალიზის მიხედვით, საფრანგეთში, ესპანეთში, პორტუგალიაში, საბერძნეთსა და რუმინეთში მხოლოდ 2026 წლის ხანძრების სეზონის პირველ ორ თვეში თითქმის ნახევარი მილიონი ჰექტარი ტყე და ბუნებრივი ტერიტორია დაიწვა.

გამოცემის შეფასებით, ევროზონის მხოლოდ ყველაზე მეტად დაზარალებულ ხუთ ქვეყანაში ეკონომიკურმა ზარალმა 3,1 მილიარდ ევროს მიაღწია.

ეს უკვე მნიშვნელოვნად აღემატება ევროკომისიის შეფასებას, რომლის მიხედვითაც ტყის ხანძრები ევროკავშირს საშუალოდ წელიწადში 2,5 მილიარდი ევრო უჯდება.

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ რეალური ზარალი გაცილებით დიდი იქნება, რადგან საბოლოო მონაცემებში ჯერ არ არის სრულად ასახული:

• დაზიანებული საცხოვრებელი სახლები და ბიზნესი;
• სოფლის მეურნეობის დანაკარგები;
• ტურიზმის შემცირება;
• სადაზღვევო ხარჯების ზრდა;
• ხანძარსაწინააღმდეგო ინფრასტრუქტურაში დამატებითი ინვესტიციები.

გარდა ამისა, გვალვა უკვე გავლენას ახდენს ევროპის უმნიშვნელოვანეს მდინარეებზე – რაინსა და დუნაიზე, სადაც წყლის დონის შემცირება ტვირთბრუნებას აფერხებს და მრეწველობის ნაწილშიც წარმოების შემცირების საფრთხეს ქმნის.

ნინო ხოშტარია

p. s. ექსტრემალური სიცხე ევროპის ფარგლებსაც გასცდა.

იტალიაში მდგომარეობა კვლავ მძიმეა. ლ’აკვილასა და ნეაპოლის რაიონებში ტყის ხანძრების კერები ამ დრომდე აქტიურია, ხოლო პიემონტის რეგიონში წყლის მწვავე დეფიციტისა და ტყის ხანძრების გამო რეგიონული საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა.

ძლიერი სიცხე და ხანძრები მხოლოდ იტალიის პრობლემა არ არის. მაღალი ტემპერატურაა და მასშტაბური ხანძრები ფიქსირდება საბერძნეთში, ნიდერლანდებსა და დიდ ბრიტანეთშიც, ხოლო საფრანგეთის სამხრეთში, ვარის (Var) დეპარტამენტში ცეცხლის ლოკალიზებაზე კვლავ დაახლოებით 1500 მეხანძრე მუშაობს.

რეკორდულად ცხელი ამინდია ავსტრიაშიც – ვენაში ჰაერის ტემპერატურამ 40,1°C-ს მიაღწია.

Financial Times-ის შეფასებით, ევროპაში ტყის ხანძრებმა და ექსტრემალურმა სიცხემ უკვე 3 მილიარდ ევროზე მეტი ეკონომიკური ზარალი გამოიწვია და საბოლოო დანაკარგი, სავარაუდოდ, კიდევ უფრო გაიზრდება.

ექსტრემალური სიცხეა და ანომალიური ტემპერატურებია იაპონიაშიც. ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით, ტოკიოს ზოოპარკში სავარაუდოდ სითბური დარტყმის შედეგად სამი ლომი დაიღუპა.